Գործնական աշխատանք․ 04.09
1.Խմբավորիր բառերն ըստ հոմանիշների։ Ո՞ր բառերը հոմանիշ չունեն այս շարքում, ընդգծիր։
Նիրհել-քնել, սարսափել-վախենալ, տխմար-ապուշ, փոս-ծակ, ննջել-նիրհել, ահաբեկվել-վախենալ, սրդողել-բարկանալ, քնել-ննջել, անգետ-չգետ, վիրապ-գուբ, մրափել-խռացնել, զարհուրել-բարկանալ, բթամիտ-անուղեղ, վախենալ-երկյուղել, վեմ-քար, ողորմելի-խեղճ, խրամատ-գետնափորք։
2. Բառարանի օգնությամբ գտիր դաժան բառի հոմանիշները:
Բիրտ, ժանտ, դժխեմ, անգութ, անողորմ, անողոք, անագորույն, վայ- րադ, դժնի, դժնյա, դժնդակ, դրակոնական, դրակոնային, դրակոնյան, բարբարոս, բարբարոսական, վանդալ, անխիղճ, անկարեկից, անսիրտ, չար, չարասիրտ, չարսիրտ, դաժանա. սիրտ, քարսիրտ, մոլագար։
Վախկոտ, անագորույն, ամբարտավան, ժանտ, դժնի, դժկամ, դժխեմ, բիրտ, անողորմ, դժոխալուր։
3.Տրված բառացանկից առանձնացրու հականիշային զույգերը:
Գաղտնի, համեստ, միանման, տրտմալի, ստոր, շքեղ, բացահայտ, զանազան, մեծահոգի, ուրախալի։
4.Տրված շարքից առանձնացրու գեղեցիկ բառի հականիշները:
Մեծավուն, անշուք, չքնաղ, հասարակ, սիրուն, գեղատեսիլ, պարզ, գողտրիկ, կախարդական, չնաշխարհիկ, բարի, խորոտ։
Անշուք
Հասարակ
Պարզ
Մեծավուն
Խորոտ
5.Առաջին շարքի բառերի դիմաց 2-րդ շարքից ընտրիր և գրիր բացատրությունները:
հածել, հեծել, հեծկլտալ, հեծնել
դեգերել, ձի նստել, տառապել, հեկեկալ
6.Ո՞ր դարձվածքի իմաստն է սխալ բացատրված:
բերանը ջուր առնել – չխոսել
գլխի ընկնել- լսել
դանակը ոսկորին հասնել- համբերությունը հատնել
աշխարհով մեկ լինել- ուրախանալ
7.Ընդգծիր պարզ բառերը:
Կռունկ, կորյուն, հնչյուն, արձան, գեղարդ, բարակ, ամրակ, բողոք, ընձառյուծ, զարմիկ, դադար, գալար, գովազդ, հովար, հանդարտ, կաղամբ, հարուստ, կորուստ, եղանակ, պատում։
8. Ընդգծիր բարդ բառերը:
Առաջին, վանահայր, հախճապակի, փոխըմբռնում, տանուտեր, ախորժալուր, տանտիկին, գլխարկ, հոգեցունց, ամենուր, հացազգի, քառասուն, ձեռնասուն, շքամուտք, ինչքան, մշտապես, որտեղ, այսօր։
9.Ընդգծիր մեկից ավելի ածանց ունեցող բառերը:
Անձրևորդ, համաստեղություն, անմեկնելի, երկնային, փախստական, ընդունելի, թարգմանչություն, հայրենիք, հարգանք, խորհրդական, հակաօդային, ենթաշրջան, ձեռնարկություն, թերագնահատում, համադրություն, բանտարկյալ։
10.Ընդգծիր բարդածանցավոր բառերը:
Ձեռնտու, վարկառու, գնդասեղ, զրպարտիչ, ապակեպատ, գործարանատեր, բանակային, վիրակապարան,աչքաբաց, ավտոկայան, անհուսություն, տարրալուծում, լեզվաբանություն, հայազգի, թռչնաբուծարան, ուրվապատկեր, բնակատեղի, հեռուստացույց։
Հոմանիշներ
1. Յուրաքանչյուր շարքից քամի բառին երկուական հոմանիշ առանձնացնել:
ա) Մեգ, հողմ, թխկի, թավալգլոր, զեփյուռ, լաջվարդ
բ) Հովիկ, որթատունկ, ոսկեզօծ, պղտոր, շոգ, մրրիկ
գ) Գողտրիկ, բարկ, խորշակ, փոթորիկ, տարերք, ժխոր:
2.Առանձնացրու և կողք կողք գրիր հոմանիշ բառերի 6 զույգ երկու բառ ավելորդ է:
ա) Ալեզարդ, գագաթ, վիթխարի, ազդ, կռնատ, անվախ, ճերմակահեր, գեր, հայտարարություն, թևատ, մեծ, բազուկ, քաջ, կատար:
բ) Արեգակ, կապույտ, հսկա, թագուհի, բացատ, տարաժամ, արփի, բացատ, ժամանց, դշխուհի, լուրթ, ուշ, վերջալույս, ահագին:
3 Տեքստի ընդգծված բառերը փոխարինիր հոմանիշներով:
Արդար վճիռ
Բաբելացի մի հայտնի վաճառական մահացել էր Հնդկաստանում: Աղջկան ամուսնացնելուց հետո նա, իր կարողությունը բաժանելով երկու հավասար մասերի, ժառանգություն էր թողել երկու որդիներին: Բացի դրանից, նա երեսուն հազար ոսկի նվեր էր թողել այն որդուն, որին կհաջողվեր ապացուցել, որ ինքն ավելի է սիրում հորը: Ավագ որդին հոր պատվին մի հուշարձան կառուցեց, իսկ երկրորդ որդին իր ստացած ժառանգության մի մասն քրոջ օժիտին ավելացրեց: Բոլորն այն կարծիքին էին, որ ավագ որդին է հորը ավելի շատ սիրում, մինչդեռ կրտսերը քրոջն է սիրում: Ուստի միաբերան պնդում էին, որ այդ երեսուն հազարը պիտի ավագ որդուն հատկացվի:
Անաչառ մի դատավոր երկուսին էլ իր մոտ կանչեց և առանձին-առանձին զրուցեց նրանց հետ: Ավագ եղբորը նա ասաց.
-Ձեր հայրը ամենևին էլ չի մեռել. նա իր վերջին հիվանդությունից բուժվել է և վերադառնում է Բաբելոն:
— Օրհնյալ լինի Աստված, — պատասխանեց երիտասարդը,- բայց այդ հուշարձանը ինձ վրա շատ թանկ նստեց:
Դատավորը նույն բանը նաև կրտսեր եղբորն ասաց.
-Օրհնյալ լինի Աստված,- ասաց կրտսերը,- ես իմ ողջ ունեցվածքը հորս կվերադարձնեմ, բայց ես կուզենայի, որ իմ տվածը թողներ քրոջս:
— Դուք ոչինչ չեք վերադարձնի,- ասաց դատավորը,- ավելին, դուք ևս երեսուն հազար ոսկի կստանաք, որովհետև ձեր հորը բոլորից շատ եք սիրում