1. Շները հասկանում են մինչև 250 բառ և ժեստեեր , հաշվում են մինչև հինգ և կարող են լուծել մաթեմատիկայի պարզ խնդիրներ : Մոտավորապես նրանք գտնվում են երկուամյա երեխաների մակարդակի վրա :

2. Շները չեն սիրում գրկախառնություններ :

3. Հոտի ուղղությունը որոշելու համար շանը պետք է թաց քիթ լինի :

4. Ասեղներով մանյակները հորինվել են Հին Հունաստանում `շների պարանոցը գայլերի հարձակումներից պաշտպանելու համար :

5. Փաստորեն , շները խմում են իրենց լեզուները գդալի տեսքով :

6. Քոթոթներն ունեն 28 ատամ , իսկ մեծահասակ շները ՝ 42 :

7. Մեծ շան սիրտը հանգիստ վիճակում հարվածում է րոպեում 60-ից 100 հարվածի , իսկ փոքրերի դեպքում 100-140 :

8. Շներն ունեն 1,700 համային զգայարան  : Համեմատության համար նշենք , որ մարդը ունի 9000:

9. Շունը հոտ է զգում 10,000-100,000 անգամ ավելի լավ , քան մարդիկ:

10. Շները , ինչպես մարդիկ կարող են զկրտալ , երբ նրանք շատ արագ ուտում են կամ

Կենդանիների վեճը
Ղազարոս Աղայան
Եզը, կովը և շունը վիճում էին միմյանց հետ և ամեն մեկը պնդում էր, թե՝ մեր տերը
ամենից շատ ինձ է սիրում:

• Իհարկե նա ինձ ամենքիցդ շատ է սիրում,- ասում է եզը և գիտե՞ք ինչու համար: Նրա
  համար, որ ես եմ նրա արորն ու տափանը քաշում, ես եմ նրա համար անտառից փայտ
  բերում: Նա ինձ է լծում սայլին և իր ցորենը տանում ջաղաց, այնտեղ ալյուր շինում. հետո
  էլի ես եմ տանում քաղաք, ուր նա ծախում է այդ ալյուրը և իր տան համար առևտուր
  անում,երեխանց համար հագնելիք առնում: Ուրեմն, դուք ի՞նչ եք կարծում, ես որ չլինեի,
  նա ինչպե՞ս կարող էր ապրել:
• Այդ ճշմարիտ ես ասում,- ասաց կովը:- Բայց մեր տերն ինձ ամենքիցդ ավելի է սիրում,
  այդ նրա համար է, որ նա իմանում է, թե քեզ նման աշխատասեր ու ժրաջան եզնուկին ես
  եմ պահել մեծացրել: Այս մեկ: Մեկ էլ որ՝ նրա գերդաստանը իմ կաթով եմ պահում: Այն
  մածունն ու կարագը, այն սերն ու կաթը, այն եղն ու պանիրը, այն տաք-տաք թանե
  սպասը, որ ամեն օր խպշտում են, ո՞ւմ տվածն է: Տեսնո՞ւմ եք ուրեմն, որ եթե ես չլինեմ,
  բոլորը քաղցած կկոտորվեն:
• Դու էլ ես ճշմարիտ ասում, սիրուն կովիկ,- սկսեց շունը:- Ո՞վ կարող է ուրանալ քո
  լավությունը: Շատ անգամ ես ինքս էլ եմ մասնակից լինում քո տված անուշ թանին: Մեր
  տանտիկինը ամեն խնոցի հարելիս թանիցն ինձ բաժին է տալիս: Ով որ քո լավությունն
  ուրանա, երկու աչքով կուրանա: Ես շատ երախտագետ եմ, ոչ ոքի լավությունը չեմ կարող
  ուրանալ: Բայց գիտեք ինչ կա: Դուք մի նեղանաք, որ մեր տերն ինձ ամենքիցդ էլ շատ է
  սիրում. դրա համար մեծ պատճառ կա և ահա ասեմ, թե ինչ է դրա պատճառը…
  Եվ շունն սկսեց մեկ-մեկ հաշվել, թե ինքն ինչ ու ինչ է անում: Ասած է, շունը որ հաչել
  սկսի, էլ չի դադարի: Այնքան հաչեց եզան ու կովի հետ, որ տերն իմացավ, գնաց նրանց
  մոտ, շան լեզվիցն ազատեց, ասելով. «Թող տուր դրանց, Բողար, դու չգիտե՞ս, որ ամենքդ
  էլ ինձ հարկավոր եք, ոչ մեկդ մյուսի արածը չեք կարող անել. այդ պատճառով էլ ես
  ամենքիդ էլ սիրում եմ, դուք էլ սիրեցեք միմյանց»:
  Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Տեքստից դուրս գրի՛ր անծանոթ բառերը, բացատրի՛ր օնլայն
   բառարանի օգնությամբ: անծան
2. Ինչպիսի՞ն էր կենդանիների տերը։ Կենդանիների տերը շատ համերախշ էր և բարի։
3. Առանձնացրո՛ւ տիրոջ խոսքը: Համամի՞տ ես նրա հետ: դուք չգիտե՞ք, որ ամենքդ
   էլ ինձ հարկավոր եք, ոչ մեկդ մյուսի արածը չեք կարող անել. այդ պատճառով էլ ես
   ամենքիդ էլ սիրում եմ, դուք էլ սիրեցեք միմյանց»: ես համամիտ եմ կենդանիների տիրոջ հետ։
4. Ո՞ր հերոսին հավանեցիր, ինչո՞ւ: ես ամենաշատը հավանեցի շանը որհովհետև նա գնահատեց կովի տանջանքը։
5. Կենդանիներից որևէ մեկի մասին 5-10 փաստ առանձնացրո՛ւ և հրապարակի՛ր
   բլոգումդ:

1. Հայտնի է ծիծեռնակի 179 տեսակ, իսկ Հայաստանում կա 5 ծիծեռնակի տեսակ գյուղական, քաղաքային, առափնյա, ժայռային, և շիկագործի։

2. Ինքնատիպ կառուցվածքով թռչուններ են՝ կտուցը թույլ է, հիմքում լայն, բերանի բացվածքը՝ մեծ, թևերը՝ նեղ, երկար, պոչը՝ մկրատաձև, ոտքերն ու մատները՝ թույլ զարգացած։

3. Բոլոր տեսակի այդպիսի թռչունները ապրում են Եվրոպայում, Ֆրանսիայում, Աֆրիկայում, ինչպես նաև և Հարավային ամերիկայու։

4. Ծիծեռնակները ճնճղուկա նմաների կագում էն։

5. Ժայռային ծիծեռնակը գլուխը և մեջքը բաց մոխրագույն են։

6. Պոչի սրանկյուն կտրվածքը թույլ է արտահայտված:

7. Փետուրների ծայրին կան սպիտակ պտեր։

8.  Քաշը՝ 20-25 գ, թևի երկարությունը՝ 121-134 մմ։

9. Բույնը կիսափսեի ձև ունի, ծեփում է կավից՝ ժայռերի վրա։

10. Սնվում է թռիչքի ընթացքում՝ թռչող միջատներով։